Quảng Ninh là tỉnh có địa bàn rộng, vừa có biên giới trên bộ, vừa có biển và hải đảo, với số lượng lớn đồng bào DTTS sinh sống. Nhận thức rõ vai trò then chốt của BHYT trong bảo đảm phúc lợi xã hội, tỉnh đã sớm triển khai những chính sách hỗ trợ mang tính đột phá.

Năm 2015, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 4230/2015/QĐ-UBND, nâng mức hỗ trợ mua thẻ BHYT cho khoảng 70.000 người thuộc hộ làm nông, lâm, ngư nghiệp có mức sống trung bình từ 30% lên 80%. Đây được xem là bước đi mạnh mẽ, góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người dân, đồng thời khuyến khích người dân chủ động tham gia BHYT.

Tuy nhiên, khi Quyết định số 861/QĐ-TTg năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ về phân định lại khu vực vùng đồng bào DTTS và miền núi có hiệu lực, Quảng Ninh không còn xã khu vực 2 và 3, chỉ còn 56 xã khu vực 1. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 68.000 người dân tại 49 xã không còn thuộc diện được ngân sách Trung ương hỗ trợ cấp thẻ BHYT miễn phí, đặt ra nguy cơ giảm mạnh tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn tỉnh.

Trước thách thức đó, ngày 16/7/2021, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 16/NQ-HĐND, tiếp tục sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đóng BHYT cho người dân vùng khó khăn và đồng bào DTTS đến hết năm 2025. Đây là chính sách đặc thù mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh thiết yếu cho hàng chục nghìn người dân.

Hiệu quả của chính sách nhanh chóng được thể hiện. Riêng trong năm 2021, hơn 47.000 người thuộc vùng khó khăn và đồng bào DTTS toàn tỉnh đã được hỗ trợ 100% kinh phí mua thẻ BHYT, với tổng ngân sách trên 17 tỷ đồng. Người dân được cấp thẻ kịp thời, không bị gián đoạn quyền lợi khám chữa bệnh.

Trong cơn đau bụng dữ dội, bà Phùn Si Múi (48 tuổi, thôn 5, xã Quảng Hà) được người nhà khẩn trương đưa vào Bệnh viện Đa khoa Khu vực Móng Cái (cơ sở 2). Các bác sĩ xác định bà bị viêm ruột thừa và chỉ định phẫu thuật nội soi. Sau 4 ngày điều trị, sức khỏe bà đã ổn định và được xuất viện.

Điều khiến bà Múi và gia đình xúc động nhất là toàn bộ quá trình điều trị gần như không phát sinh chi phí, bởi bà được nhà nước cấp thẻ BHYT miễn phí theo diện đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở khu vực khó khăn. Bà Múi chia sẻ: "Nhờ có BHYT, tôi được chữa bệnh mà không phải lo tiền bạc. Tôi rất biết ơn Đảng, nhà nước đã quan tâm, hỗ trợ cho người dân chúng tôi”.

Bác sĩ Phạm Thái Hà, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khu vực Móng Cái (cơ sở 2) cho biết: Trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 500 lượt bệnh nhân, trong đó trên 90% có thẻ BHYT. Với đặc thù là bệnh viện tuyến cơ bản, phục vụ địa bàn miền núi, biên giới và hải đảo, chúng tôi tiếp đón số lượng bệnh nhân được nhà nước hỗ trợ thẻ BHYT rất đông. BHYT có ý nghĩa rất lớn cho đồng bảo dân tộc trong khu vực, giúp giảm chi phí trong bối cảnh chi phí khám, chữa bệnh ngày càng tăng.

Tại thôn Thống Nhất (xã Điền Xá), 86 hộ dân với hơn 300 nhân khẩu đều được cấp thẻ BHYT miễn phí. Nhờ đó, mỗi người dân không phải chi trả hơn 1,26 triệu đồng/năm để mua thẻ BHYT, đồng thời thuận lợi hơn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế ban đầu. Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Thống Nhất Sằn Chi Nàm khẳng định: Đây là chính sách rất thiết thực, giúp bà con được khám, chữa bệnh ngay tại cơ sở, tạo động lực để người dân vùng cao vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tính đến năm 2025, toàn tỉnh Quảng Ninh có hơn 72.000 người được cấp thẻ BHYT miễn phí theo Nghị quyết 16/NQ-HĐND với tổng kinh phí trên 72 tỷ đồng. Giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã hỗ trợ BHYT cho trên 311.000 lượt người với tổng kinh phí gần 270 tỷ đồng. Nhờ đó, tỷ lệ bao phủ BHYT tại các địa bàn khó khăn luôn duy trì ở mức 99%, tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân.

Cùng với đó, tỉnh ban hành nhiều nghị quyết mở rộng diện hỗ trợ BHYT, trong đó có Nghị quyết số 13/2023/NQ-HĐND và Nghị quyết số 35/2024/NQ-HĐND, hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho hộ nghèo, cận nghèo và hỗ trợ cao cho các đối tượng yếu thế. Quảng Ninh còn đặc biệt quan tâm đến học sinh, sinh viên (HSSV) đối tượng bắt buộc tham gia BHYT; riêng HSSV thuộc diện chính sách như con thương binh, liệt sĩ, hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số… được hỗ trợ 100% kinh phí mua thẻ BHYT; ngoài ra HSSV không thuộc diện chính sách, từ 1/7/2025 được nâng mức hỗ trợ từ 30% lên 50% kinh phí mua thẻ BHYT. Đặc biệt đối tượng HSSV có hoàn cảnh khó khăn được các cấp, ngành huy động nguồn lực hỗ trợ để tất cả các em được tham gia BHYT.

Tại chương trình trao tặng thẻ BHYT cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn năm học 2026 do Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp với BHXH tỉnh tổ chức vào cuối tháng 11/2025, những tấm thẻ BHYT được trao tận tay học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã để lại nhiều xúc động. Em Trần Ngọc Anh, học sinh lớp 3A4, Trường Tiểu học Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) phấn khởi cầm tấm thẻ BHYT trong buổi trao tặng từ nhà hảo tâm. Mẹ em mắc bệnh ung thư máu, kinh tế gia đình kiệt quệ, nhưng em vẫn nuôi ước mơ trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho mọi người.

Qua rà soát tại các trường học trên địa bàn tỉnh, có 285 học sinh thuộc diện mồ côi, khuyết tật, cha mẹ mắc bệnh hiểm nghèo hoặc mất sức lao động… cần được hỗ trợ thẻ BHYT. Từ thực tế đó, Hội Chữ thập đỏ tỉnh và BHXH tỉnh đã tích cực vận động các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm chung tay hỗ trợ. Chỉ sau 15 ngày cuối tháng 10/2025, chương trình đã huy động đủ hơn 180 triệu đồng, đảm bảo trao thẻ BHYT cho 100% số học sinh khó khăn với sự đồng hành trách nhiệm của nhiều đơn vị y tế, ngân hàng trên địa bàn tỉnh.

Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lý Văn Thành cho biết: Chương trình không chỉ hỗ trợ kịp thời cho học sinh khó khăn được tiếp cận dịch vụ y tế, mà còn góp phần thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân. Trong bối cảnh vẫn còn nhiều gia đình chưa đủ điều kiện mua thẻ BHYT cho con em, sự chung tay của xã hội chính là điểm tựa quan trọng để các em yên tâm học tập.

Theo số liệu của BHXH tỉnh, đến hết tháng 11/2025, toàn tỉnh có trên 300.800 HSSV tham gia BHYT, đạt 99,96%. Phó Giám đốc BHXH tỉnh Nguyễn Huy Thông nhấn mạnh: Thẻ BHYT không chỉ là công cụ chăm sóc sức khỏe mà còn là sự bảo đảm, giảm bớt gánh nặng chi phí cho các gia đình khó khăn.

Kỳ họp thứ 34, HĐND tỉnh khóa XIV (tháng 12/2025) tiếp tục ban hành chính sách hỗ trợ đóng BHYT giai đoạn 2026–2030 với mức hỗ trợ BHYT cho người cao tuổi, đồng bào DTTS, hộ vừa thoát nghèo và hộ nông, lâm, ngư nghiệp. Dự kiến, ngân sách địa phương dành cho chính sách này trên 292 tỷ đồng mỗi năm, kéo dài từ ngày 1/1/2026 đến 31/12/2030. Hết năm 2025, tổng số người tham gia BHYT toàn tỉnh đạt trên 1,3 triệu người, tăng 13.200 người so với cùng kỳ 2024, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 95,96% dân số tỉnh; năm 2026, tỉnh phấn đấu tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 96,6% dân số.

Việc Quảng Ninh chủ động sử dụng ngân sách để bảo vệ quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế, không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm của chính quyền địa phương, mà còn khẳng định cam kết phát triển bao trùm, bền vững, lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách.